Shoferët e rinj, aksidentet dhe gjumi

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Gjumi i pakët shton rrezikun për aksidente për shoferët e rinj në moshë

Shtohen rastet e çrregullimeve mendore mes fëmijëve

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Disa të dhëna shqetësuese mbi çrregullimet e shëndetit mendor mes fëmijëve që jetojnë në Shtetet e Bashkuara.

Hipertensioni shkakton plakje të parakohëshme të trurit

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Në nje shoqëri me stres të vazhdueshëm në jetën e përditshme, nuk është çudi që shtimi i rasteve të tensionit të lartë të gjakut po përdoret edhe si këmbanë zgjimi.

Mastektomia e dyfishtë, vendim personal dhe jo për diskutim

Astrit Lulushi, Zeri i Amerikes

Këto ditë, ylli i Hollivudit, Angelina Jolie botoi një opinion në gazetën New York Times rreth vendimit të saj për të kryer një mastektomi të dyfishtë (heqja e indeve në të dy gjinjtë) për të zvogëluar rrezikun e kancerit të gjirit. Ajo ka një ndryshim në gjenin BRCA1, mutacion që krijon 87 për qind gjasa për kancer të gjirit dhe 50 për qind gjasa për kancer në vezore gjatë jetës së saj.

Nëna e aktores Jolie, Marcia Lynne Bertrand (1950 – 2007), vdiq nga kanceri ne vezore. Angelina Jolie është martuar me aktorin tjetër të njohur Brad Pitt dhe eshtë e bija e aktorit, jo më pak të njohur, Jon Voight.

Mbi mësimin e një gjuhe të huaj

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Truri shpesh punon në mënyrë automatike, kur është fjala për gramatikë. Kjo teori ka qarkulluar për vite, por vetëm tani neuro-shkencëtarët kanë gjetur shenja të qarta se njerëzit me të vërtetë i mësojnë rregullat gramatikore pa vetëdije se po bëjnë kështu.

Operacionet bariatrike për humbje peshe

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Forma më popullore e kirurgjisë bariatrike për humbje peshe përfshin ngushtimin e pjesës së sipërme të stomakut duke përdorur pajisje të posaçme. Kjo e lejon pacientin për të ngrënë vetëm sasi të vogla ushqimi dhe siguron pakësimin e oreksit.

Aktorja Zeta Jones dhe çrregullimi bipolar

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Lajmi është se gjysma e një çifti të fuqishëm në Hollywood është shtruar në spital për trajtim mendor. Aktorja Catherine Zeta Jones, bashkëshortja e yllit tjetër të kinematografisë amerikane, Michael Douglas, është shtruar në një klinikë për shkak të çrregullimit bipolar.

Përsëri mbi lidhjet midis pijeve të ëmbëla dhe diabetit

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Studiuesit në Evropë donin të provonin lidhjet midis pijeve të ëmbëla dhe diabetit, lidhje të konfirmuara nga kolegët e tyre në Amerikën e veriut.

Trajtim i diabetit me hormon

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Shkencëtarë në Institutin e qelizave embrionale në universitetin e Harvardit  thonë se kanë zbuluar një hormon që mund të sigurojë një trajtim më efektiv të diabetit të tipit 2.

Ushqim neurologjik kundër Alzheimerit – shpresë apo realitet?

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Pak ujë në gotë, pak pluhur, përzierje – kjo është e gjitha për të përgatitur një ushqim neurologjik që disa mjekë ua rekomandojnë pacientëve me Alzheimer.

Gatimi dhe ushtrimi

Astrit Lulushi, Astrit Lulushi

Gatimi dhe ushtrimi fizik janë dy mënyra për të mbajtur trupin në formë – por duket se secila priret të tregohet më e rëndësishme se tjetra.

Ushqimi dhe mbipesha

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Ndërkohë që mbipesha mes fëmijëve vazhdon të jetë problem – çuditërisht një studim thotë se fëmijët që hanë më shpesh priren të kenë peshë më normale dhe të jenë më aktivë sesa fëmijët që hanë më pak.

Qëndrimi ulur dhe gratë e moshuara

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Dëshmi të reja se qëndrimi ulur dëmton shëndetin, veçanërisht të grave të moshuara.

Të qenit aktiv paracaktohet nga tiparet gjenetike

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Studimet tregojnë se 97 për qind e të rriturve amerikanë kryejnë më pak se 30 minuta ushtrime fizike në ditë – 30 minuta është koha minimale e rekomanduar për shëndet të mirë.

Shpresë e re për trajtimin e kancerit të trurit

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Një studim i vogël po nxit shpresa të mëdha për disa pacientë me një lloj shumë agresiv të kancerit të trurit.

Pse vrapon, kur mjafton të ecësh?

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Vrapim apo ecje? Cila prej të dyjave është më mirë për shëndetin?

Fenomenet paranormale – imagjinatë apo realitet?

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Shikimi i një drite në tunel, ndjenja e kalimit në një tjetër realitet ose dalja nga trupi, janë tipare të fenomeneve komplekse të njohura si “përvojë pranë vdekjes”. Disa thonë se këto fenomene janë prodhime fiziologjike, të tjerë këmbëngulin ato se janë psikologjike.

Udhëzime për të ulur 33 % rrezikun e vdekjes

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Vdekja është gjëja më e sigurt në jetë – askush nuk mund t’i shmanget.

Teknikë e re për zbulimin e kancerit pankreatik

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Kanceri pankreatik është një sëmundje tepër e rrezikshme. Më pak se 5 % e pacientëve jetojnë jo më shumë se 5 vjet pas diagnostikimit.

Shkenca e plakjes

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Një foshnje e lindur sot në Shtetet e Bashkuara, ndoshta do të jetojë për të parë ditëlindjen e vet të 78-të – një rritje 20 vjeçare mbi jetëgjatësinë mesatare të një shekulli më parë.

Tuberkulozi në SHBA, në nivelin më të ulët

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Ekspertët e quajnë këtë një histori suksesi.

Pranvera dhe alergjitë

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Ky lajm për miliona njerëz që vuajnë nga alergjitë, dhe lajmi është jo aq i mirë.

Ç’është paaftësia për të mësuar?

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada, termi paaftësi për të mësuar përdoret për t’iu referuar kushteve psikologjike dhe neurologjike që ndikojnë aftësitë komunikuese dhe mundësitë e një personi për të mësuar në mënyrë efektive.

Gjuha, pasuria dhe shëndeti

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Për disa, e ardhmja është fat, të tjerë thonë se ajo paracaktohet nga sjellja në të tashmen.

Pijet me sheqer lidhen me shkallën e vdekshmërisë

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Përpjekja e qytetit të Nju Jorkut për të kufizuar madhësinë e gotave me pije të ëmbëla u kthye në betejë gjyqësore.

Shtatë hapa për të përgjysmuar rrezikun e kancerit

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Një studim i ri jep disa këshilla për të ulur rezikun e kancerit.

Melanoma po përhapet mes moshave të reja

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Melanoma … Forma më e rrezikshme e kancerit të lëkurës diagnostikohet në mënyrë tipike midis moshes 45 deri 55.

Çaj jeshil dhe kafeja zvogëlojnë rrezikun e goditjeve në tru

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Studimet e mëparshme kanë gjetur se çaji jeshil ul rrezikun e sëmundjes së zemrës.

Rrezatimi kundër kancerit të gjirit lë pasoja në zemër

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Çdo e mirë ka një të keqe – një terapi efektive për një sëmundje – gjithashtu vjen me një çmim – rrit rrezikun për një tjetër sëmundje po vdekjeprurëse.

Përfitimet nga lënia e duhanit

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Shumë duhanpirës shqetësohen se po të lenë duhanin ata shtojnë peshë. Për personat me diabet të tipit 2, mbipesha pas lënies së duhanit mund keqësojë sëmundjen dhe të rrisë rrezikun e sëmundjeve të tjera. Dihet se kontrolli i peshës është faktor kyç në menaxhimin e diabetit dhe parandalimin e goditjeve në zemër dhe në tru.

Aspirina dhe kanceri melanoma

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Aspirina është ilaçi i parë që njeriu mendon kur ka dhimbje

Truri dhe alkooli

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Një studim i ri sugjeron se truri i alkoolikëve i përshtatet pijes duke kthyer alkoolin në burim energjie. Megjithatë, truri bëhet i varur në këtë lloj energjie dhe personi e ka më të vështirë për të lënë pijen.

Mishi i përpunuar, kanceri dhe sëmundjet kardiovaskulare

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Bakter i lashtë rezistues

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Katër miliardë vjet më parë, menjëherë pasi planeti u ftoh mjaftueshëm për të filluar jeta, qelizat mund të jenë përtërirë dhe ndarë nëpërmjet mekanizmit të proteinave apo mureve qelizorë. Por një studim i ri shqyrton saktësisht se si këto qeliza primitive mund të kenë evoluar, pa patur nevojë për struktura të tilla të rëndësishme siç janë muret qelizorë.

Më shumë në këmbë, më pak rrezik për diabet

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Një studim britanik konstaton se udhëtimi i gjatë mund kryhet edhe me ecje të shkurtra, kur është fjala për sëmundjen e diabetit, Miliona njerëz vuajnë nga diabeti i tipit 2.

Pse njerëzit qajnë?

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Të gjithë gjitarët mund të prodhojnë lotë, por njerëzit janë të vetmit që qajnë. Në librin  “Why Humans Like to Cry” (Oxford University Press, 2012), neurologu Michael Trimble trajton mënyrën se si evolucioni dhe kultura i dhanë trurit të njeriut formën dhe funksionin për të shprehur emocione në një nivel më të lartë sesa pjesa tjetër e botës shtazore.

Diabeti dhe humbja e shikimit

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Ndërsa mbipesha bëhet problem shëndetësor global, edhe një prej pasojave të saj – diabeti i tipit 2 – po merr përmasa pandemike. Kjo ngre shqetësime të reja rreth sëmundjeve që lidhen me diabetin, përfshi të parit që nëse lihet pa trajtuar mund të çojë në verbim.

Udhëzime të reja për trajtimin e infeksioneve të veshit tek fëmijët

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Infeksionet e veshit janë ndër sëmundjet më të shpeshta të fëmijëve. Pothuajse gjysma e recetave të përshkruara për fëmijët janë për infeksionet e veshit.

Spiritualitet, fe dhe politikë

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Në këtë botë ngërçesh e grindjesh, “njerëzit mund të bëhen më liberalë politikisht menjëherë pas një stërvitjeje shpirtërore siç është meditimi”, thuhet në një studim nga shkencëtarë në Universitetin e Torontos në Kanada.

Studim – Metalet toksike lidhen me autizmin

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Në një studim të botuar së fundmi në revistën “Biological Trace Element Research”, nga shkencëtarë të Universitetit Shtetëror të Arizonës, tregon se fëmijët me autizëm kanë nivele të larta të metaleve toksike në gjakun e tyre dhe urinë në krahasim me fëmijët e zakonshëm. Studimi shqyrtoi 55 fëmijë me autizëm në moshat 5-16 vjeç dhe i krahasoi me fëmijë të moshave të ngjashme.

Në krahasim me fëmijët e tjerë, fëmijët me autizëm kishin nivele më të larta të plumbit në qelizat e kuqe të gjakut (+41 %); nivele më të larta të plumbit në urinë (+74 %); talium (+77 %); kallaj (+115 %); dhe tungsten (+44 %). Plumbi, taliumi, kallaj, dhe tungsten janë metale toksike që mund të dëmtojnë zhvillimin dhe funksionin e trurit, dhe gjithashtu ndërhyjnë në funksionimin normal të organeve dhe sistemeve të tjera të trupit.

Duke bërë një analizë statistikore të niveleve të metaleve toksike dhe ashpërsisë së autizmit, studimi zbuloi se në 38 % deri në 47 % të rasteve ashpërsia e autizmi lidhej me nivelin e disa metaleve toksike të tilla si kadmium dhe merkur.

Autorët e studimit sugjerojnë se një pakësim i ekspozimit ndaj metaleve toksike mund të ndihmojë për të përmirësuar simptomat e autizmit dhe se trajtimi për të hequr metalet toksike nga organizmi mund të zvogëlojë simptomat e autizmit. Por këto hipoteza kanë nevojë për eksplorim të mëtejshëm, ndërsa të dhënat që mbështesin idenë e tyre po vijnë duke u shtuar.

Aristokrati i dinosaurëve

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Londër 1906. Një burrë shtat-shkurtër, me veshje elegante, ecën drejt skeletit gjigand të Dinosaurit në Muzeun e Historisë së Natyrës. Merr një nga eshtrat e këmbëve dhe e kthen në anë të kundërt; “ky është pozicioni i duhur!”, thotë. Shumë vizitorë e panë me habi, por zyrtarët e muzeut e njihnin. Quhej Ferenz. Ishte aristokrat, por edhe autoritet me famë në fushën e studimit të fosileve të kafshëve parahistorike.

Ushqimi si hormon dhe dieta

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Një pjatë makaronesh me mish është më shumë se ushqim i shijshëm. Pjata përmban karbohidrate, yndyrna dhe proteina. Por ajo gjithashtu përmban kimikate që dërgojnë sinjale delikate dhe udhëzime për qelizat në trup. Ka kohë që shkencëtarët janë duke punuar se si se të kuptojnë më mirë ndikimin e dietës në shëndet, duhet të marrë parasysh këto sinjalet që ushqimi dërgon në organizëm.

Dëgjimi dhe Dyslexia, zbulohet një bio-marker

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Më shumë se 10 për qind e fëmijëve vuajnë nga Dyslexia, çrregullim që përmbledh numër paaftësish – pa lidhje me inteligjencën – që e bëjnë të mësuarit për të lexuar një luftë të vështirë.

Sfidohet teoria e formimit të Hënës

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Disa shkencëtarë thonë se zbulimi i një “sasie të konsiderueshme” uji në mostrat shkëmbore të mbledhura në Hënë nga astronautët gjatë misioneve Apollo, sfidon teorinë e shumë-kohëshme në lidhje me mënyrën se si u formua Hëna.

Ushtrimet e lehta, më të efektshme kundër kolesterolit dhe diabetit

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Ndërkohë që ushtrimi fizik është një armë e rëndësishme në kontrollin e diabetit dhe kolesterolit, një studim i ri sugjeron se lloji i ushtrimit luan rol.

Çështje të evolucionit; seleksionim i balancuar vs. seleksionim i më të mirit

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Një analizim i gjërë i gjenomit në kërkim për dëshmi të seleksionimit balancues – ku procesi evolutiv nuk vepron për të zgjedhur përshtatjen e vetme më të mirë, por për të ruajtur variacionin gjenetik në një popullatë, – ka zbuluar të paktën gjashtë zona të gjenomit ku njerëzit dhe shimpanzetë kanë të njëjtin kombinim të varianteve gjenetike.

Asteroid, meteor, meteorit dhe meteoroid

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Termat asteroid, meteor, meteorit dhe meteoroid shpesh ngatërrohen nga pakujdesia, sidomos kur dy prej tyre kërcënojnë Tokën në të njëjtën ditë. Këtu është një shpjegues i shpejtë sipas www.livescience.com

Depresion – Në kërkim të shkakut

Astrit Lulushi, Zeri i Amerikes

Ashtu si një zjarr i pyjeve ndizet papritur pa shkaktar të njohur, depresioni shpesh shpërthen pa arsye të dukshme.

Ushtrimi i moderuar lufton kancerin e prostatës

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Kanceri i prostatës është i dyti, pas kancerit të lëkurës si lloji më i përhapur mes amerikanëve. Sipas shoqatës amerikane të kancerit, këtë vit pritet të diagnostikohen gati 239 mijë raste të kancerit të prostatës. Ky lloj kanceri prek kryesisht burrat e moshuar.

Ç’ndodhi me dinosaurët?

Astrit Lulushi, Zëri i Amerikës

Shkaku i zhdukjes së dinosaurëve vazhdon të jetë mister. Në qarqe shkencore ka vite që shtrohen të njëjtat pyetje: Ishte kometë apo asteroid? Ishin shpërthimet vullkanike apo ndryshimi dramatik i klimës që solli zhdukjen e tyre? Fakti është se këto pyetje përmbajnë edhe probleme të tjera që kanë të bëjnë me procesin e evoluimit të jetës në Tokë.